Figma Atelier Logo Figma Atelier Contact
Contact
Design Systems

Design Tokens en Variabelen Beheren

Ontdek hoe je design tokens en variabelen effectief beheert in Figma. Een complete gids voor het opbouwen van schaalbare designsystemen die met je team meegroeien.

11 min lezen Intermediate Februari 2026
Figma variabelen paneel met token structuur, naamconventies en exportinstellingen voor design systems

Waarom Design Tokens Belangrijk Zijn

Design tokens zijn de basiswaarden van je designsysteem. Ze definiëren kleuren, typografie, afstanden en alle andere visuele elementen die je merk bepalen. In plaats van hexadecimale codes overal in je designs te gebruiken, werk je met tokens. Het klinkt abstract, maar in de praktijk scheelt het je ongelofelijk veel tijd.

Stel je voor: je client wil dat alle blauw iets warmer wordt. Zonder tokens pas je honderd artboards aan. Met tokens? Je verandert één waarde en alles update automatisch. Dat’s het verschil tussen een uur werk en tien minuten. We’re niet overdrijven — dit soort efficiëntie maakt design op schaal echt haalbaar.

Designer werkt aan design tokens in Figma met kleur en typografie instellingen zichtbaar op het scherm

De Basis: Wat zijn Design Tokens?

Design tokens zijn genormaliseerde waarden die visuele design eigenschappen beschrijven. Denk aan ze als variabelen — net zoals je in code variabelen gebruikt, gebruik je tokens in design.

Er zijn verschillende soorten tokens die je waarschijnlijk nodig hebt:

  • Kleur tokens — Primaire kleuren, accent kleuren, neutrale tinten. We hebben meestal 10-15 basis kleuren nodig.
  • Typografie tokens — Lettergrootten, regelafstanden, lettertypes. Een goede schaal heeft ongeveer 6-8 niveaus.
  • Spacing tokens — Afstanden tussen elementen. Dit voorkomt willekeurige waarden als 7px of 23px.
  • Schaduw tokens — Voor consistente diepte en hiërarchie in je interface.
  • Border radius tokens — Voor afgeronde hoeken die overal hetzelfde zijn.

Het voordeel is dat je design consistent blijft terwijl je snel kan itereren. Iedereen in je team werkt met dezelfde tokens, dus het ziet er altijd professioneel uit.

Tokens Opzetten in Figma

Figma’s Variables feature maakt het opzetten van tokens veel eenvoudiger dan een paar jaar geleden. Je hoeft niet langer complexe plugin systemen in te stellen. Het is ingebouwd en het werkt goed.

Hier’s hoe je begint: Open je design file en ga naar Assets Variables. Je ziet daar een panel waar je nieuwe variabelen kan aanmaken. Geef je variabele een duidelijke naam — iets als “color/primary/base” werkt beter dan “blue1”. De hiërarchische structuur helpt je later wanneer je tientallen variabelen hebt.

Maak eerst je basis tokens aan. Start met je kleuren. Definieer je primaire kleur, secundaire kleur, accent kleuren, en neutrale tinten. Veel teams gebruiken een kleurschaal van licht naar donker — dus “color/neutral/50”, “color/neutral/100”, enzovoort tot “color/neutral/950”.

Daarna typografie. Welke lettergroottes heb je werkelijk nodig? Veel designers gebruiken 8 of 9 verschillende maten. Don’t overcomplicate het — je maakt het jezelf alleen maar moeilijker.

Visueel voorbeeld van goede en slechte naamgevingsconventies voor design tokens met duidelijke hiërarchie

Naamconventies Die Werken

Een goed naamgevingsysteem is cruciaal. Je tokens moeten semantisch zijn — je moet begrijpen wat ze doen alleen door hun naam te lezen.

Gebruik dit format: category/type/variant

Goede voorbeelden:

  • color/primary/base
  • color/primary/hover
  • color/neutral/100
  • typography/heading/xl
  • spacing/md
  • shadow/elevation-2

En wat je vermijdt:

Slechte voorbeelden:

  • blue1, blue2, blue3 (te vague)
  • ButtonColor (geen hiërarchie)
  • c1 (veel te cryptisch)
  • DarkBg (inconsistent)

Het is vervelend om veel tijd aan naming door te brengen, maar het loont zich. Je team begrijpt sneller welke tokens waar gebruikt worden. Je kunnen ook makkelijker je designsysteem documentatie genereren.

Token Modes voor Dark & Light Themes

Een van de krachtigste functies in Figma’s Variables zijn modes. Dit is waar het echt interessant wordt. Je definieert één set tokens, maar je geeft ze verschillende waarden voor verschillende modes.

Maak twee modes aan: “light” en “dark”. Voor je color/primary/base token zet je in light mode “#0066CC” en in dark mode “#66B2FF”. Nu kan je in je designs een toggle doen — één klik en alles wordt donker of licht. Je hoeft geen aparte dark theme files aan te maken.

Dit scheelt werkelijk uren. Je hoeft je dark theme niet apart te onderhouden. Updates gaan automatisch naar beide versies. Het’s een game-changer voor teams die meerdere themes moeten ondersteunen.

Je kan modes ook voor andere dingen gebruiken. Sommige teams maken modes voor verschillende product versies — “enterprise” en “startup” bijvoorbeeld. Of voor verschillende markten. De mogelijkheden zijn eigenlijk vrij open.

Figma scherm met dark en light mode tokens naast elkaar met toggle controle zichtbaar

Je Token Bibliotheek Organiseren

Naarmate je tokens groeien, moet je ze goed organiseren. We hebben teams gezien met 200+ tokens waar niemand nog wist welke tokens ze moesten gebruiken. Dat willen we voorkomen.

Categoriseer Alles

Gebruik je hiërarchische naamgevingsstructuur consequent. Alle kleur tokens beginnen met “color/”, typografie met “typography/”. Dit zorgt ervoor dat tokens automatisch groepeert in het Variables paneel.

Verwijs naar Andere Tokens

In Figma kan je tokens laten verwijzen naar andere tokens. Maak je “color/primary/base” met je basis blauw. Dan zet je “color/button/primary” naar “color/primary/base”. Één wijziging en alles update.

Exporteer naar Code

Je kan tokens exporteren naar CSS, JSON of andere formaten. Dit betekent dat je developers dezelfde tokens gebruiken als je designers. Geen mismatch meer.

Documenteer je Systeem

Maak een apart document waarin je uitlegt welke tokens voor wat bedoeld zijn. Welke tokens mogen designers gebruiken? Welke zijn intern? Dit voorkomt chaos als je team groeit.

Versioning is Belangrijk

Als je tokens wijzigt, ben je voorzichtig. Oude designs kunnen breken. Veel teams gebruiken versioning — “v1”, “v2” — en communiceren wijzigingen goed aan hun team.

Regelmatige Audits

Controleer maandelijks of designers je tokens echt gebruiken of dat ze hardcoded waarden gebruiken. Inconsistenties groeien snel. Je wilt dat voorkomen.

Praktische Workflow voor Teams

Dit is hoe een goed werkende team hun tokens beheert. Één persoon (meestal je design system lead) beheerst de tokens. Andere designers gebruiken ze. Niet iedereen wijzigt tokens.

De workflow ziet er zo uit: Een designer heeft een idee voor een nieuw component. Ze controleren eerst of een token al bestaat voor hun use case. Meestal is dat zo. Ze gebruiken die token. Klaar.

Soms hebben ze een token nodig die niet bestaat. Dan maken ze een request aan de design system lead. Die beoordeelt of het een legit token moet zijn, of dat een bestaande token gewoon moet worden gebruikt. Dit voorkomt token bloat.

Elke maand review je je token library. Zijn er tokens die niemand gebruikt? Verwijder ze. Zijn er patronen die je mist? Voeg ze toe. Dit iteratieve proces houdt je designsysteem schoon en relevant.

Team werkproces diagram met token request flow, review en implementatie stappen duidelijk weergegeven

Aan de Slag met Design Tokens

Design tokens lijken ingewikkeld, maar ze zijn eigenlijk gewoon een slim systeem om je design consistent te houden. Je hoeft niet perfect te beginnen. Start klein. Maak je basis kleuren, typografie en spacing tokens. Zet ze in Figma. Leer je team hoe ze gebruikt worden.

Van daar groeit het vanzelf. Je zult merken dat je sneller designs kan maken. Je team werkt consistenter. Code en design spreken dezelfde taal. Dit zijn allemaal dingen die je design maturity verhogen.

Het voelt misschien als extra werk vooraan, maar het bespaart je ontzettend veel tijd op de lange termijn. Dat’s waarom alle serieuze designteams er mee werken. Don’t sleep on design tokens — ze zijn echt een must-have voor schaalbare design.

Volgende Stap: Components Opbouwen

Nu je tokens hebt, ben je klaar om components te bouwen die ze gebruiken. Dit is waar je designsysteem echt tot leven komt.

Lees Component Libraries Guide

Over Dit Artikel

Dit artikel is informatief en gebaseerd op best practices in de design industry. De specifieke implementatie kan verschillen afhankelijk van je team, tools en projectbehoeften. Figma’s features en interfaces veranderen regelmatig — zorg ervoor dat je de laatste documentatie raadpleegt voor de meest actuele informatie over Variables en design tokens in Figma.